Ве запознаваме со Кристијан Лазарев кој има целосно оштетен вид, но дипломирал на Филолошкиот факултет при УКИМ, а работи и како проект-асистент во здружението „Отворете ги прозорците”.
Кристијан заедно со Ертај Шашко учествувале во изработка на гласот „Кико“, дел од дигиталната апликација – аудиочитач „Кико“, со која текстуалните содржини се претвораат во аудиосодржини, а се олеснува комуникацијата и функционирањето на слепите лица.
Животниот предизвик како лица со оштетен вид бил еден од мотивите на Кристијан Лазарев и Ертај Шашко да им овозможат на другите со ваква попреченост полесно да го почувствуваат духот на пишаниот збор и на книгата.
– Апликацијата Кико претставува еден дигитален софтвер, кај нас популарно се вика аудио читач, а во светски рамки се нарекува text to speach – апликација за текст во говор. Апликација или софтвер кој го претвара текстот во аудио звучна форма, и станува збор за дигитални текстови, дигитални содржини. – објаснува Кристијан.
Кристијан и Ертај биле ангажирани од избраната компанија како напредни корисници на читачи на екран за контрола на квалитетот на гласот „Кико“.
– Ние останавме последната држава од Балканот немајќи ваков аудио читач. Со Ертај се запознавме 2020 година, на 28 години го изгубил видот, Ертај е инженер по информатички технологии. Кога се запознавме јас му кажав дека сум лингвист и двајцата заклучивме дека ова е нешто што можеме да го направиме. Оваа алатка е изготвена преку Министерството за труд и социјална политика, а заедно со УНДП и Националниот сојуз на слепи лица на Македонија, по најсовремени стандарди и со поддршка од експерти специјализирани за изработка на говорни синтези со искуство во неколку говорни подрачја. Апликацијата е бесплатна и достапна за мобилни телефони со „Андроид“, како и во десктоп-верзија за персонални компјутери, а ќе може да се користи без интернет-поддршка.- раскажува Кристијан.
И Кристијан и Ертај се од почеток во проектот за создавање на компјутерскиот глас „Кико“. За македонскиот јазик, „Кико“ е прв компјутерски глас, но сега откако ја имаат базата, се надеваат дека за брзо време ќе промовираат и нареден,а ќе направат и женски глас.
– Луѓето се уште не се свесни колкаво е значењето на оваа апликација. Употребата не е ограничена само за слепите лица, туку за сите, за лицата со дислексија, за оние кои имаат потешкотии во говор, за учениците и студентите. Потенцијалот е огромен и во следните 5 до 10 години, колку што е предвидено овој софтвер да е оперативен, може да се сменат животите на подобро на повеќе од половина милион луѓе и тоа само во нашата држава. – вели Кристијан.
Кристијан и Ерај се само двајца од многуте кои имаат оштетен вид. Но се двајца кои работат за да понудат реални и остварливи решенија за постоечките проблеми. Сите ние мораме да работиме на развојот на повисока свест помеѓу луѓето за лицата со попреченост.
