Штом некој во нашата околина ќе почне да кашла или да се жали на болки во грлото, многумина веднаш посегнуваат по витамин Ц и разни препарати за имунитет. Но, колку тие навистина нè штитат од вирусите? Според матичниот лекар д-р Арон Блок, одговорот не е толку едноставен, а некои од најкорисните мерки за заштита често ги занемаруваме.
Честите настинки не мора да значат дека имаме слаб имунитет, исто како што редовното земање витамини не гарантира дека нема да се разболиме. Лекарот објаснува дека заштитата од настинки и грип подразбира комбинација од превентивни мерки и здрави секојдневни навики.
Д-р Блок издвојува пет препораки што можат да помогнат да се намали ризикот од респираторни инфекции.
Пет совети за заштита од настинки и грип
1. Миењето раце е важно, но вирусите се пренесуваат и преку воздухот
Редовното миење раце е една од основните хигиенски навики, но само по себе не е доволно за да нè заштити од респираторните инфекции.
Вирусите можат да се шират преку ситни честички што заразените лица ги испуштаат додека зборуваат, кашлаат или дишат. Затоа престојот во затворени и слабо проветрени простории може да го зголеми ризикот од заразување.
Лекарот советува редовно да ги проветруваме просториите и да ги ограничиме блиските контакти кога сме болни. Во одредени ситуации, особено во затворени простории со многу луѓе, дополнителна заштита може да обезбеди и маска што добро прилега на лицето.
Вакцинацијата, според индивидуалните медицински препораки, може да го намали ризикот од потешки форми на грип и други респираторни инфекции.
2. Недостатокот на сон може да влијае врз отпорноста на организмот
Кога зборуваме за имунитет, најчесто размислуваме за исхраната, а многу поретко за квалитетот на спиењето.
Д-р Блок посочува истражување спроведено меѓу 521 пациент, кое покажало дека лицата со несоница имале приближно двојно поголеми шанси да пријават инфекција или симптоми слични на грип.
Иако резултатите не докажуваат дека несоницата директно предизвикува заболување, тие укажуваат на значењето на квалитетниот сон за општото здравје.
Редовното движење исто така има своја улога. Не се неопходни напорни тренинзи — и секојдневното пешачење може да биде корисно.
Важна е и разновидната исхрана, бидејќи недостигот на одредени хранливи материи може да го наруши нормалното функционирање на имунолошкиот систем.
3. Повеќе витамини не значи и подобра заштита
Полиците во аптеките се полни со препарати што ветуваат подобар имунитет. Сепак, лекарот предупредува дека суплементите не треба да се земаат без конкретна причина.
Витаминот Ц, на пример, кај повеќето луѓе не ја спречува настинката. Неговото редовно земање може во мала мера да го скрати траењето на симптомите, но не претставува сигурна заштита.
Слично е и со витаминот Д. Неговото надоместување е важно кога постои недостиг, но тоа не значи дека секој треба да зема дополнителни дози. Прекумерниот внес може да биде штетен.
Одредени препарати со цинк можеби го скратуваат траењето на настинката, но доказите се ограничени, а можни се и несакани ефекти.
Наместо самостојно да комбинираме повеќе суплементи, подобро е да се посоветуваме со лекар или фармацевт.
4. Не ги игнорирајте првите симптоми
Гребење во грлото, затнат нос и кашлица се симптоми што често ги поврзуваме со обична настинка. Но, слични тегоби можат да се јават и при грип или ковид-19.
Кај повеќето здрави возрасни лица со благи симптоми, доволниот одмор и внесот на течности се важни за закрепнувањето.
Физиолошки раствор може да помогне при затнат нос, додека одредени лекови без рецепт можат да ги ублажат болките и покачената температура, доколку се соодветни за здравствената состојба на лицето.
За смирување на кашлицата може да помогне и медот, но тој не смее да им се дава на деца помали од една година.
Лекарот потсетува дека антибиотиците не делуваат против вирусите и не треба да се земаат за лекување обична настинка.
Особено внимателни треба да бидат лицата со зголемен ризик од компликации. Кај нив е важно навремено јавување на лекар, бидејќи одредени терапии за грип и ковид-19 треба да започнат во првите денови од заболувањето.
5. Ако често настинувате, не значи дека имате слаб имунитет
Некои луѓе имаат впечаток дека го „фаќаат“ секој вирус што ќе се појави во нивната околина.
Но, причината не мора да биде ослабен имунолошки систем. Луѓето што секојдневно контактираат со голем број лица, работат со деца или живеат со членови на семејството што често заболуваат, едноставно имаат повеќе можности да бидат изложени на инфекции.
Сепак, постои разлика меѓу повремени настинки и инфекции што се повторуваат невообичаено често, имаат тежок тек или траат значително подолго од очекуваното.
Во такви случаи, лекарскиот преглед е подобар избор отколку постојаното купување нови препарати за имунитет.
Што навистина прави разлика?
Не постои витамин што може целосно да нè заштити од настинка или грип. Она што можеме да го направиме е да ја намалиме изложеноста на вируси и да создадеме услови организмот нормално да функционира.
Заштитата од настинки и грип започнува со навики што често ги сметаме за обични — доволно спиење, проветрување на просториите и редовна хигиена. Соодветната вакцинација и навременото барање медицинска помош дополнително го намалуваат ризикот од сериозни компликации.
