Некогаш сметана за најголемата филмска вечер во годината, доделувањето на Оскарите се соочува со сѐ погласни повици за укинување, откако и последната церемонија, одржана минатата недела, ги разочара гледачите со својата предвидливост.
Во вечер без посебни возбудувања, наградите ги освоија Џеси Бакли, Ејми Мадиган и Шон Пен, кој воопшто не се појави на доделувањето. Поради падот на гледаноста, обвинувањата за неправедно гласање, како и за возрасна и полова дискриминација, иднината на најпознатата филмска награда стана неизвесна, пишува Daily Mail.
Пад на гледаноста и досадна церемонија
Од 2020 година, доделувањето на Оскарите не успева да привлече повеќе од 20 милиони гледачи, што е значителен пад во споредба со претходните децении кога таа бројка лесно се достигнуваше.
Во обид да ја вратат публиката, организаторите најавија дека преносот од 2029 година ќе се пресели на Јутјуб, со што ќе заврши 50-годишната соработка со телевизиската куќа ABC. Новото партнерство, како што тврдат, „ќе овозможи проширување на пристапот до работата на Академијата до најшироката можна светска публика“.
Сепак, многумина сметаат дека за спас на наградата ќе бидат потребни темелни промени. Гледачите за време на преносот на социјалните мрежи изразуваа незадоволство.
„Едноставно укинете ги Оскарите. Кого воопшто го интересира?“, „Дали сум само јас или Оскарите годинава се исклучително досадни?“, „Како воопшто го гледате ова? Го пуштив две минути и беше толку досадно, куп стари мажи за кои никогаш не сум слушнал“, „Оваа церемонија е толку предвидлива, победниците се исти како на BAFTA или SAG наградите“, се дел од коментарите.
Возраст и полова дискриминација?
Иако вечерта беше оценета како предвидлива, еден исход изненади многумина. Тимоти Шаламе, кој долго важеше за фаворит за својот прв Оскар за улогата во филмот „Marty Supreme“, на крајот загуби од Мајкл Б. Џордан.
Се шпекулира дека контроверзните изјави на Шаламе, дека „никого не го интересира“ балетот и операта, влијаеле врз исходот, но упатените тврдат дека 30-годишниот актер и онака немал шанси поради својата возраст.
Статистиките покажуваат дека Академијата ретко наградува помлади машки актери. Во 97 години доделување, просечната возраст на добитникот на Оскар за најдобар актер е 44 години, додека кај најдобрата актерка е осум години пониска.
Дури и ценети ѕвезди како Леонардо Дикаприо својот прв Оскар го освоија дури на 41 година, и покрај четири претходни номинации. Шон Пен првата награда ја доби на 44 години, а оваа година ја освои третата за најдобра споредна машка улога во филмот „One Battle After Another“.
Експертот за награди Мајкл Шулман смета дека пристрасноста кон помладите актери „се темели на стереотипи и родова политика вградена во нашата култура“.
„Успешните мажи ги доживуваме како оние кои се пробивале и го достигнале врвот на моќта во 40-тите или 50-тите. Оскарот за машки актери може да претставува признание за целокупниот подем или едноставно за стаж“, изјави тој за The Telegraph.
Од друга страна, кај жените важи спротивното. „Постои претпоставка дека мажите ќе имаат подолги и поодржливи кариери, па нема брзање да им се оддаде признание во дваесеттите. Но во Холивуд, како и насекаде, на жените не им е дозволена истата траекторија“, објаснува Шулман, нарекувајќи го овој феномен „митот за Пепелашка“.
Како пример се наведува минатогодишниот шок кога 63-годишната Деми Мур остана без награда за улогата на животот во филмот „The Substance“, додека статуетката ја доби 26-годишната Мики Медисон за филмот „Anora“.
Контроверзни правила за инклузивност
Оскарите во последните години се на удар на критики и поради новите правила за застапеност и инклузивност, воведени во 2025 година. За да се квалификуваат за најдобар филм, филмовите мора да исполнат критериуми во две од четири категории насочени кон недоволно застапени групи, вклучувајќи расни и етнички малцинства, жени, лица со попреченост и ЛГБТК+ заедницата.
Овие правила, дел од иницијативата Aperture 2025 покрената по контроверзијата #OscarsSoWhite, доведоа до тврдења дека некои гласачи одбиле да гласаат, а еден експерт минатата година изјави дека тоа би можело да биде „крај“ на наградата.
Проблематично гласање и отсуство на ѕвезди
Дополнителен проблем претставува фактот што членовите на Академијата, кои одлучуваат за победниците, не ги гледаат секогаш сите филмови за кои гласаат. Оваа година беше воведено правило според кое членовите мора да потврдат дека ги гледале сите номинирани филмови во категоријата за која гласаат, но тоа не ги спречи поплаките.
Еден гласач анонимно признал дека не ги гледал ни половина од филмовите, бидејќи „времето му е премногу скапоцено за да го троши на филмови за кои знае дека никогаш не би гласал“.
Незадоволство предизвика и недоаѓањето на Шон Пен. Наградата во негово име ја презеде Киран Калкин, кој се пошегува: „Шон Пен вечерва не можеше да биде тука, или не сакаше, па јас ќе ја преземам наградата“.
Дали најновите промени на Академијата ќе успеат да го спасат угледот и иднината на Оскарите, останува да се види.
