Поминал еден час, па уште еден, а одговор на пораката сè уште нема. Иако последната средба поминала убаво и ништо не укажува дека нешто се променило, во главата почнуваат да се појавуваат прашања. Дали изгубил интерес? Дали сум кажала нешто погрешно? Дали намерно ме игнорира?
За некого ова е само обично чекање порака, но кај луѓето со анксиозен стил на приврзаност ваквата ситуација може да предизвика силна вознемиреност и страв од отфрлање.
Анксиозниот стил на приврзаност се поврзува со изразена потреба за блискост, тешкотии со довербата и постојано барање потврда дека партнерот навистина сака да остане во односот. Дури и кога врската се развива добро, неизвесноста може да биде доволна за да се активира стравот од напуштање.
Што е анксиозен стил на приврзаност и како се развива?
Теоријата на приврзаност, развиена од британскиот психијатар и психоаналитичар Џон Болби, а подоцна проширена преку истражувањата на психологот Мери Ејнсворт, објаснува како раните односи со луѓето што се грижат за нас можат да влијаат врз начинот на кој ја доживуваме блискоста.
Кога детето расте во средина во која вниманието и емоционалната поддршка се непредвидливи, може да развие зголемена чувствителност на знаците на оддалечување. Ако блиската личност понекогаш е достапна и внимателна, а понекогаш емоционално отсутна, детето може да научи дека за да ја задржи блискоста мора постојано да бара потврда.
Во возрасниот период, овој образец понекогаш се манифестира како силна желба за љубов, придружена со страв дека таа може ненадејно да исчезне.
Сепак, искуствата од детството не се единствената причина. Болни раскинувања, неверство и повторени разочарувања во подоцнежните љубовни односи исто така можат да влијаат врз чувството на сигурност.
Важно е да се нагласи дека стилот на приврзаност не е непроменлива особина, ниту однапред ја одредува иднината на нечија врска.
Зошто чекањето порака предизвикува толку силна реакција?
На почетокот на една врска многу работи се неизвесни. Не знаеме што чувствува другата личност, колку е заинтересирана или дали има исти очекувања.
Кај луѓето со анксиозен стил на приврзаност, токму таа неизвесност може да предизвика интензивни реакции.
Додека се заедно со партнерот, тие можат да се чувствуваат смирено бидејќи непосредно ја добиваат неговата наклонетост. Но, кога ќе се разделат, исчезнува таа директна потврда.
Тогаш времето поминато без одговор, кратката порака или промената во начинот на комуникација можат да добијат многу поголемо значење отколку што реално имаат.
Личноста почнува постојано да го проверува телефонот, да ги анализира претходните разговори и да бара објаснување за однесувањето на партнерот.
Обична ситуација, како зафатен ден на работа, може да се протолкува како знак дека интересот исчезнува.
Кога стравот од отфрлање станува посилен од сопствените потреби
Анксиозниот стил на приврзаност не се манифестира само преку чекањето пораки.
Некои луѓе почнуваат претерано да се приспособуваат на партнерот, плашејќи се дека секое несогласување може да доведе до раскинување.
Може да ги менуваат сопствените планови, да премолчуваат работи што им пречат или да прифаќаат однесување што не им одговара, само за да ја зачуваат блискоста.
Со текот на времето, потребата да бидат сакани може да стане толку силна што ќе престанат да се прашуваат дали и самите се задоволни во врската.
Стравот од напуштање понекогаш води и кон постојано барање уверување дека партнерот сè уште ги сака.
Иако добиената потврда носи олеснување, тоа чувство може да трае кратко. Набргу се појавува нова ситуација што повторно ја активира несигурноста.
Така се создава исцрпувачки круг на сомнежи и потреба за уверување, кој може да го оптовари односот.
Како да го препознаете овој образец и да изградите посигурен однос?
Еден од најважните чекори е да научите да правите разлика меѓу она што навистина се случило и значењето што му го припишувате.
На пример, факт е дека партнерот не одговорил на пораката. Но, заклучокот дека повеќе не ве сака е претпоставка, а не доказ.
Кога ќе почувствувате вознемиреност, обидете се да препознаете што точно ве исплашило. Дали станува збор за конкретно однесување на партнерот или ситуацијата ве потсетува на некое претходно разочарување?
Корисно е да обрнете внимание и на моментите кога ја занемарувате сопствената благосостојба за да ја задржите нечија наклонетост.
Наместо да очекувате партнерот сам да ја препознае вашата несигурност, обидете се директно да разговарате за своите потреби.
Можете, на пример, да објасните дека ви значи редовната комуникација, без притоа да барате другата личност постојано да биде достапна.
Здравиот однос подразбира простор и за блискост и за самостојност. Потребата за внимание не е слабост, но ниту потребата за лично време автоматски значи недостаток на љубов.
Особено е важно да се разбере дека анксиозноста не е секогаш резултат само на внатрешните стравови. Ако партнерот навистина се однесува недоследно, ги игнорира договорите или постојано ја доведува во прашање сигурноста на односот, вознемиреноста може да биде реакција на реален проблем.
Затоа, целта не е по секоја цена да се потиснат чувствата, туку подобро да се разберат и да се процени дали односот ги задоволува потребите на двајцата партнери.
Ако стравот од напуштање станува толку силен што го нарушува спиењето, секојдневното функционирање или способноста да поставувате граници, разговорот со психолог или психотерапевт може да помогне.
Анксиозниот стил на приврзаност не е дијагноза и не значи дека човек е осуден на несреќни љубовни односи. Со подобро разбирање на сопствените реакции, појасна комуникација и искуства на доверба, можно е постепено да се изгради посигурен начин на поврзување.
На крајот, една неодговорена порака не мора да биде доказ дека љубовта исчезнува. Понекогаш таа е само неодговорена порака.
