На 1 ноември се одбележува Светскиот ден на веганството, посветен на начинот на живот што го исклучува користењето животински производи. Веганството не е поврзано само со исхраната. За многумина, тоа е и етички избор, како и начин да го намалат своето влијание врз животната средина.
Но, што се случува со организмот кога ќе престанеме да јадеме месо, јајца и млечни производи? Дали веганската исхрана е поздрава и на кои хранливи материи треба да внимаваме?
Светскиот ден на веганството првпат бил одбележан во 1994 година, по повод 50-годишнината од основањето на британското Веганско друштво (The Vegan Society). Денес, овој датум е повод да се разговара за придобивките и предизвиците на растителната исхрана.
Светски ден на веганството: Кои се придобивките од растителната исхрана?
Добро испланираната веганска исхрана може да биде дел од здрав начин на живот. Нејзината основа ја сочинуваат зеленчукот, овошјето, мешунките и житарките. Важен дел се и јаткастите плодови и семињата.
Една од најголемите предности е внесувањето повеќе растителни влакна. Тие го помагаат нормалното функционирање на дигестивниот систем и можат да придонесат за регулирање на холестеролот.
Истражувањата покажуваат поврзаност меѓу квалитетната растителна исхрана и помалиот ризик од одредени заболувања. Меѓу нив се кардиоваскуларните болести и дијабетесот тип 2.
Сепак, не секој вегански производ е автоматски здрав. Помфритот, слатките и индустриски преработените грицки можат да бидат вегански. Но, нивното често консумирање не ги носи истите придобивки како разновидната исхрана со минимално преработени намирници.
Кај некои луѓе, преминувањето на растителна исхрана може да влијае и врз телесната тежина. Тоа зависи од вкупниот внес на калории и изборот на намирници, а не само од исклучувањето на месото.
На кои витамини и минерали треба да внимаваме?
При преминување на веганска исхрана, особено е важно да се обезбеди доволно витамин Б12. Тој е неопходен за нормално функционирање на нервниот систем и создавање црвени крвни клетки.
Бидејќи растителната храна природно не обезбедува сигурни количини од овој витамин, веганите треба да користат соодветни суплементи или збогатени производи.
Според британската Национална здравствена служба (NHS), внимателното планирање на исхраната е важно за обезбедување на сите неопходни хранливи материи.
Посебно внимание треба да се посвети и на железото. Добри растителни извори се леќата, гравот и наутот. Комбинирањето со храна богата со витамин Ц може да ја подобри неговата апсорпција.
Калциумот може да се внесе преку збогатени растителни напитоци и одредени видови тофу. Важно е да се обезбедат и доволно витамин Д, јод и омега-3 масни киселини.
Честа заблуда е дека без месо не можеме да внесеме доволно протеини. Мешунките, сојата и јаткастите плодови се растителни извори на протеини. Со разновидна исхрана и соодветни количини, можно е да се задоволат дневните потреби.
Дали секој треба да стане веган?
Веганската исхрана не е единствениот начин за здраво хранење. Луѓето што не сакаат целосно да се откажат од животинските производи можат почесто да вклучуваат растителни оброци во менито.
За оние што размислуваат за целосна промена, најважно е исхраната да биде добро испланирана. Стручен совет е особено корисен за бремени жени, деца и лица со специфични здравствени потреби.
Светскиот ден на веганството е добра можност да пробаме нов рецепт или да размислиме за сопствените навики. Не мора секој да стане веган. Сепак, почестото консумирање разновидна растителна храна може да биде корисна промена.
