Опаѓањето на косата може да биде последица на бројни фактори, меѓу кои се недостигот на одредени витамини и минерали, стресот, хормоналните промени, употребата на лекови и неправилната нега. Во некои случаи, тоа може да биде и симптом на одредено заболување.
Затоа, пред да се започне со каков било третман, најважно е да се утврди вистинската причина за опаѓањето на косата.
Како косата реагира на стресот, лековите и недостигот на минерали?
Употреба на одредени лекови
Опаѓањето на косата може да се појави како несакан ефект од употребата на одредени лекови. Меѓу нив се лековите за разредување на крвта, препаратите против акни што содржат високи дози витамин А, анаболните стероиди, како и некои лекови за артритис, депресија, гихт, срцеви заболувања и висок крвен притисок.
Доколку се сомневате дека причината е одреден лек, консултирајте се со лекар пред да ја прекинете или промените терапијата.
Бременост и породување
За време на бременоста, хормоналните промени го намалуваат вообичаеното опаѓање на косата, поради што таа изгледа погуста и побујна.
По породувањето, нивото на хормоните повторно се менува, па кај многу жени се забележува засилено опаѓање на косата. Оваа состојба најчесто е привремена. Опаѓањето обично започнува неколку месеци по породувањето, а густината на косата постепено се обновува во текот на наредните месеци.
Недостиг на железо
Железото има важна улога во одржувањето на здравјето на косата. Кога неговото ниво во организмот е ниско, косата може да почне да опаѓа повеќе од вообичаено.
На недостиг на железо можат да укажуваат и други симптоми, како кршливи нокти, бледа или жолтеникава кожа, отежнато дишење, слабост и забрзана работа на срцето.
Стрес и анксиозност
Силниот или долготраен стрес може да го наруши природниот циклус на растење на косата, поради што поголем број влакна преминуваат во фаза на опаѓање. Оваа промена најчесто станува забележлива неколку месеци по стресниот период, особено при миење или чешлање.
Во одредени случаи, имунолошкиот систем ги напаѓа фоликулите на влакната, предизвикувајќи состојба позната како алопеција ареата.
Хируршки интервенции
Опаѓањето на косата може да се појави и по хируршка интервенција, особено ако организмот има недостиг на одредени хранливи материи.
Оваа појава се среќава и по операции на желудникот, кога може да дојде до намалена апсорпција на хранливите материи. Доколку се утврди недостиг на цинк, лекарот може да препорача соодветен додаток во исхраната.
Недоволен внес на протеини
Кога организмот не добива доволно протеини, се обидува да ги зачува за најважните телесни функции. Поради тоа, растот на косата може да се забави или привремено да запре, а приближно два до три месеци подоцна може да започне засилено опаѓање.
Внесувањето намирници богати со протеини, како месо, јајца, риба, јаткасти плодови, семки и грав, може да помогне во надоместувањето на нивниот недостиг.
Хормонална контрацепција
Хормоналните контрацептивни средства, како апчиња, импланти, инјекции, вагинални прстени и фластери, кај одредени жени можат да предизвикаат опаѓање на косата, особено ако постои семејна предиспозиција за оваа состојба.
Опаѓањето може да се појави и по прекинувањето на употребата на хормонална контрацепција. Промените најчесто стануваат забележливи неколку недели или месеци подоцна.
Во такви случаи, лекарот може да предложи друга метода на контрацепција.
Кои други состојби можат да предизвикаат опаѓање на косата?
Неправилна нега на косата
Понекогаш причината за оштетувањето на косата се крие во секојдневните навики за нејзино одржување и обликување.
Грубото чешлање, особено додека косата е мокра, како и силното триење со крпа, можат да ги оштетат влакната и да предизвикаат нивно кршење.
Секојдневната употреба на фен, преса и фигаро дополнително ја суши косата, поради што влакната стануваат покршливи. Сличен ефект можат да имаат и средствата за избелување и бојадисување, препаратите за исправување и одредени производи за обликување.
Премногу стегнатите плетенки и други цврсто врзани фризури можат да ги оптоварат фоликулите и со текот на времето да предизвикаат опаѓање на косата.
Различни здравствени состојби
Опаѓањето на косата може да биде симптом на бројни заболувања и здравствени состојби. Меѓу нив се синдромот на полицистични јајници, габичните инфекции на скалпот, нарушувањата во работата на тироидната жлезда и автоимуните заболувања.
Засилено опаѓање на косата може да се појави и по грип, висока телесна температура или одредени инфекции.
Менопауза
Хормоналните промени за време на менопаузата можат да го забрзаат опаѓањето на косата. Кај некои жени состојбата се стабилизира, додека кај други проретчувањето продолжува.
Ако забележите дека патецот станува поширок или дека косата значително се проретчува на темето, препорачливо е да се консултирате со лекар. Можно е да станува збор за женски тип на опаѓање на косата, состојба за која постојат соодветни третмани.
Трихотиломанија
Трихотиломанијата е нарушување на менталното здравје што се карактеризира со повторувачка потреба за кубење на сопствената коса.
Лицата што се соочуваат со оваа состојба често имаат тешкотии да го контролираат однесувањето, дури и кога на главата веќе се појавиле места без коса. Покрај косата, може да ги кубат и трепките или веѓите.
Нарушувања во исхраната
Анорексијата и булимијата исто така можат да предизвикаат опаѓање на косата. Кај овие нарушувања, организмот често не добива доволно хранливи материи потребни за нормален раст и одржување на здрава коса.
Станува збор за сериозни нарушувања на менталното здравје што бараат стручен третман. Во лекувањето најчесто учествува тим од специјалисти, меѓу кои психијатри, психолози и нутриционисти.
Иако секојдневното губење одреден број влакна е нормален дел од циклусот на растење на косата, наглото или долготрајно опаѓање не треба да се игнорира. Доколку забележите значително проретчување, појава на места без коса или други придружни симптоми, потребно е да се консултирате со лекар за да се утврди причината и да се избере соодветен третман.
