Откако во српските медиуми одекнаа вестите дека неколку познати јавни личности од естрадата деновиве завршија на лекување во познатата клиника за психијатриски болести „Д-р Лаза Лазаревиќ“ во Белград, јавноста во регионот почна масовно да се интересира за тоа кој бил човекот чие име го носи оваа установа.
Лаза Лазаревиќ живеел само 40 години (починал во 1891 година), а неговиот живот бил полн со неверојатни пресврти, бизарности и тешки семејни трагедии. Иако во книжевноста на Балканот е најпознат како писател и автор на култните раскази како „Првпат со татко на утринска литургија“ и „Сето тоа народот ќе го позлати“, неговата примарна професија била медицината, каде што направил вистинска револуција.
Тој бил еден од најобразованите луѓе на своето време. Дипломирал медицина во Берлин со највисоки оценки, а по враќањето во Белград станал пионер на модерната неврологија и психијатрија. Во тогашна Србија, тој лично прегледал и лекувал речиси една третина од сите пациенти примени во државната душевна болница. За секој од нив водел детална медицинска документација, а во работата вовел похуман и научно заснован пристап кон лекувањето на лицата со ментални нарушувања.
Но, додека лекувал стотици туѓи судбини, неговиот приватен живот бил исклучително тежок. Во брак со сопругата Полексија влегол сосема случајно и без некоја голема љубов. На една вечера, по некоја чашка алкохол повеќе, ја бакнал сестрата на својот пријател. Нејзиниот брат тоа веднаш го протолкувал како официјална и сериозна свршувачка, па Лаза немал излез и морал да ја ожени. Неговата мајка тогаш разочарано изјавила: „Ова не е брак од љубов, ниту од интерес“.
Најголемата животна и професионална мака на овој врвен лекар била тоа што, и покрај целото свое знаење со кое спасувал туѓи животи, не успеал да си ги спаси сопствените деца. Неговиот прв син Кузман починал кога имал само една година, а вториот син Владан починал на двегодишна возраст, трагедија која Лаза никогаш не си ја простил.
На крајот, и самиот починал многу млад од туберкулоза на белите дробови. Неговиот шура запишал дека во последните моменти од животот, Лаза само ги превртел очите, погледнал наоколу, се насмевнал и издивнал. Таа негова последна насмевка останала како вечен симбол на човек кој си заминал спокоен со себе, свесен дека зад себе оставил огромно научно и културно наследство кое се памети и денес.
