Празот припаѓа на истатa фамилија на зеленчуци како кромидот, лукот, младиот кромид и лук. Изгледа како џиновски зелен кромид, но има многу поблаг, донекаде сладок вкус и покремаста текстура кога се готви. Сите видови праз се хранливи, а се смета дека имаат голем број благотворни ефекти врз здравјето на луѓето, пишува „eklinika“.
Хранливи материи
Празот е богат со хранливи материи, што значи дека има малку калории, но многу витамини и минерали. Една порција варен праз од 100 грама има само 31 калории. Празот е особено богат со каротеноиди провитамин А, вклучително и бета каротин. Телото ги претвора овие каротеноиди во витамин А, кој е важен за видот, имунолошката функција, репродукцијата и клеточната комуникација. Исто така е добар извор на витамин К1, кој е неопходен против згрутчување на крвта и за здравјето на срцето. Тој е добар извор на манган, кој помага во намалување на симптомите на предменструален синдром (ПМС) и го поддржува здравјето на тироидната жлезда. Покрај тоа, празот во себе содржи мали количини на бакар, витамин Б6, железо и фолати.
Полн со корисни растителни соединенија
Празот е богат извор на антиоксиданси, особено полифеноли и сулфурни соединенија. Антиоксидансите се борат против оксидацијата, која ги оштетува клетките и придонесува за болести како што се дијабетес, рак и срцеви заболувања. Празот е одличен извор на кемпферол, растителен полифенолен антиоксиданс. Се смета дека кемпферолот штити од срцеви заболувања и некои видови на рак. Тој е одличен извор на алицин. Тоа е исто така корисно сулфурно соединение кое има антимикробни својства, го намалува холестеролот и потенцијално штити од рак.
Дали празот може да го намали воспалителниот процес и да го заштити срцето?
Празот припаѓа на семејството Алиум. Неколку студии ги поврзуваат зеленчуците од семејството Алиум со помал ризик од срцеви заболувања и мозочен удар. Повеќето од овие студии тестирале кромид или лук. Се покажа дека празот содржи неколку корисни соединенија за кои се смета дека го намалуваат воспалението и го штитат здравјето на срцето.
На пример, кемпферолот во празот има антиинфламаторни својства. Храната богата со кемпферол е поврзана со помал ризик од срцев удар или смрт поради срцеви заболувања. Освен тоа, празот е добар извор на алицин и други тиосулфинати – сулфурни соединенија, корисни за здравјето на срцето. Овие соединенија го намалуваат холестеролот, крвниот притисок и можноста за згрутчување на крвта.
Губење на тежина
Како и повеќето зеленчуци, празот може да придонесе за слабеење. Обезбедува растворливи влакна кои формираат гел маса во цревата, а овие влакна се особено ефикасни во намалувањето на гладот и апетитот.
Други потенцијални придобивки
Иако празот не се проучува толку внимателно како кромидот и лукот, новото истражување сугерира дека може да понуди некои дополнителни здравствени придобивки за телото:
- Може да го намали нивото на шеќер во крвта. Се покажа дека соединенијата на сулфур од семејството Алиум ефикасно го намалуваат нивото на шеќер во крвта.
- Има корисен ефект врз функциите на мозокот. Овие сулфурни соединенија исто така можат да го заштитат мозокот од опаѓање на менталното здравје и болестите поврзани со стареењето.
- Се бори против инфекции. Студиите врз животни покажуваат дека кемпферолот, кој е присутен во празот, може да го заштити телото од бактериски, вирусни и габични инфекции.
Празот е вкусен и хранлив додаток на секоја исхрана. За да го подготвите, исечете ги корените и темнозелените краеви. Задржани се само белите и светло зелените делови. Потоа исечете и исплакнете под млаз вода. Исчистете ја нечистотијата и песокот што можеби се насобрал помеѓу неговите лисја. Празот може да се јаде и сиров, но може да се јаде и пржен, печен, динстаен, варен или скиселен. Одличен додаток е на супи, сосови, чорби, разни филови, салати и јадења од компири. Суровиот праз може да се чува во фрижидер околу една недела.
