Со години јадете одредена храна без никакви проблеми, а потоа, сосема неочекувано, забележувате чешање, осип или оток. Или, пак, миленичето со кое долго време живеете одеднаш почнува да ви предизвикува кивање и солзење на очите. Иако звучи необично, алергиите можат да се појават и во зрелата возраст, дури и на супстанции со кои претходно редовно сте биле во контакт.
Многумина веруваат дека алергиите се развиваат исклучиво во детството, но лекарите објаснуваат дека имунолошкиот систем може да ја промени својата реакција во текот на животот. Тоа значи дека личност која никогаш немала алергиски проблеми може да развие алергија на полен, храна или други супстанции.
Зошто алергиите се појавуваат подоцна во животот?
Алергиската реакција настанува кога имунолошкиот систем погрешно препознава безопасна супстанција како закана. Таквата супстанција се нарекува алерген, а при контакт со неа организмот може да ослободи хемиски материи, меѓу кои и хистамин, кои предизвикуваат алергиски симптоми.
Еден од процесите што можат да ја објаснат појавата на нова алергија е сензибилизацијата. При претходните контакти со одреден алерген, имунолошкиот систем може постепено да развие чувствителност, без веднаш да се појават забележливи симптоми. Подоцна, при повторна изложеност, може да настане алергиска реакција.
Тоа објаснува зошто некој може со години да консумира одредена храна или да престојува во близина на животни, а потоа да почне да развива симптоми.
Сепак, не постои единствено објаснување зошто алергиите се појавуваат токму во одреден период од животот. Генетската предиспозиција, промените во животната средина и изложеноста на различни алергени можат да имаат улога, но кај многу луѓе точната причина останува непозната.
Понекогаш промената на местото на живеење може да биде поврзана со појава на симптоми. Преселувањето во средина со поинакви видови полен, на пример, значи и изложеност на алергени со кои организмот претходно немал значителен контакт.
Алергиите на храна, исто така, не се ограничени на детската возраст. Можно е возрасен човек првпат да развие алергиска реакција на одредена намирница, иако претходно ја јадел без проблеми.
Како да препознаете алергија и кога да побарате лекарска помош?
Симптомите зависат од видот на алергијата. Кај алергиите на полен или домашна прашина често се јавуваат кивање, затнат нос, течење на носот и чешање на очите. Алергиските реакции на храна можат да предизвикаат осип, уртикарија, отекување или дигестивни тегоби.
Важно е да се знае дека не секоја непријатна реакција претставува алергија. На пример, нетолеранцијата на одредена храна се разликува од алергиската реакција, бидејќи не го вклучува истиот имунолошки механизам.
Исто така, појавата на уртикарија не значи автоматски дека лицето развило нова алергија. Осипот може да има различни предизвикувачи, а кај хроничната уртикарија често не се утврдува конкретен алерген.
Доколку симптомите се повторуваат, важно е да се побара совет од лекар или алерголог. Врз основа на симптомите и медицинската историја, специјалистот може да процени дали се потребни кожни или крвни алерголошки тестови.
Особено внимание е потребно ако реакцијата вклучува отежнато дишење, отекување на јазикот или грлото, силна вртоглавица или губење на свеста. Овие симптоми можат да укажуваат на анафилаксија, сериозна алергиска реакција за која е неопходна итна медицинска помош.
Иако појавата на нова алергија може да биде изненадувачка, таа не е невообичаена медицинска појава. Најважно е симптомите да не се игнорираат и причината да се утврди со соодветна лекарска процена, наместо самостојно да се исклучуваат цели групи намирници или да се започнува терапија без совет од стручно лице.
