Современото општество и медиумите често наметнуваат нереални стандарди за убавина што особено влијае врз младите. Сè повеќе млади девојчиња – дури и на возраст од 6 години изразуваат незадоволство од сопствениот изглед. Оваа опсесија со телесниот изглед може да доведе до сериозни нарушувања во исхраната.
Најчести нарушувања во исхраната:
• Анорексија нервоза – свесно и опасно ограничување на храната, со цел губење на тежина.
• Булимија нервоза – повторувачки циклуси на прејадување, проследени со повраќање или употреба на лаксативи.
Овие нарушувања најчесто се појавуваат меѓу 14 и 20 години, а честопати се поврзани со професии што бараат одржување „совршен“ изглед, какви што се манекенство, балет, гимнастика и пливање. Атлетската анорексија е чест случај кај спортистки, кои го намалуваат внесот на храна под влијание на притисоци од тренерите и од општеството. Девојките што се занимаваат со манекенство пред значајни ревии пијат само вода и јадат памук, бидејќи тој е чиста целулоза и не е хранлива материја туку само поминува низ стомакот намалувајќи го гладот.
Физички и психички последици
Нарушувањата во исхраната влијаат врз целиот организам:
Анорексија нервоза: драстично губење тежина (BMI<17.5); прекинување на менструалниот циклус; сува, жолтеникава кожа; остеопороза (губење на коскената маса); намален сексуален нагон и чувствителност на студ.
Булимија нервоза: ерозија на забите; потечени жлезди; електролитен дисбаланс и дехидрација; гастроинтестинални проблеми; рани и иритации на усната шуплина.
Раната интервенција е клучна: брзото препознавање и дијагноза овозможуваат поефикасно лекување и превенција на долгорочни последици. Лекувањето е мултидисциплинарен процес и вклучува: медицинска стабилизација, нутритивна поддршка, психолошка терапија и контрола на телесната тежина со здрав начин на исхрана. Во тешките случаи се препорачува хоспитализација, а доколку пациентот одбива терапија и неговото здравје е сериозно загрозено, можно е и присилно лекување.
Нутритивна поддршка кај нарушувања во исхраната
Излезот од порочниот круг на изгладнување, депресија, анксиозност и телесна слабост е можен, но бара стручна поддршка и индивидуално прилагоден нутритивен план. Исхраната кај лица со анорексија или булимија мора да биде внимателно испланирана и следена од лекар и нутриционист.
Цели на нутритивната терапија:
• Враќање на телесната тежина во граници на нормална телесна тежина
• Воспоставување редовни, балансирани оброци
• Корекција на нутритивни дефицити (електролити, витамини, минерали)
• Намалување на анксиозноста поврзана со храната
• Обнова на хормоналната и гастроинтестиналната функција
Зошто е важна правилната исхрана?
Кај лица со нарушувања во исхраната, телото страда од сериозен недостиг на енергија и хранливи материи. Поради тоа може да се јават гастроинтестинални проблеми (опстипација, рефлукс, болки), нарушен метаболизам, оштетени органи, хормонален дисбаланс и ослабен имунитет.
Што значи нутритивен успех?
Нормализирање на телесната тежина не значи само бројка на вага. Таа води кон нормализирање на хормоните (лептин, естроген, гонадотропини), враќање на менструалниот циклус и подобрување на менталната состојба и енергија.
Самолекувањето или импровизирани режими на исхрана може да предизвикаат дополнителна штета. Од таа причина потребен е индивидуализиран нутритивен план под супервизија на стручно лице – нутриционист, и мултидисциплинарен тим од специјалисти доктори поткрепено со психолошка или психијатриска поддршка зависно од индивидуалната состојба на пациентот.
Јавете се на тел. 02/ 3091 484 и закажете консултација со искусните психолози, нутриционисти и медицински тим на Клиника „Жан Митрев“.
М-р Татјана Павлова
Нутриционист
