Деменцијата претставува збир на симптоми кои произлегуваат од различни невролошки нарушувања.
Иако најчесто се поврзува со заборавање, дезориентација и тешкотии во извршувањето на рутинските активности, постои еден предупредувачки знак што често останува незабележан – а може да се појави токму при качување по скали.
Стручњаците го издвојуваат овој помалку познат ран показател, кој може да се јави уште пред да се појават очигледни промени во однесувањето.
Организацијата Alzheimer Scotland нагласува дека симптомите не се ограничуваат само на проблеми со меморијата.
„Луѓето често мислат дека губењето на меморијата и деменцијата се исто, но постојат и други клучни симптоми на кои треба да се обрне внимание. Секоја личност со деменција е различна, а тоа како болеста ќе влијае зависи од деловите на мозокот што се најпогодени“, објаснуваат тие.
Рани предупредувачки знаци на деменција
Деменцијата се манифестира различно кај секој поединец. Иако заборавањето, намалената когнитивна брзина, послабата ментална острина и јазичните потешкотии се најпознати, постојат и други знаци што можат да укажат на нејзин развој.
Промени во рамнотежата, координацијата и просторното восприемање можат да бидат ран сигнал дека нешто не е во ред, но многумина ги игнорираат, сметајќи дека се нормален дел од стареењето.
Покрај когнитивното опаѓање, деменцијата може значително да влијае и на физичката подвижност, бидејќи способноста за процена на растојание се нарушува – веројатно поради намалена способност на мозокот да ги обработува просторните информации.
Ова може да доведе до нарушена визуелно-просторна перцепција, па активности како качување или симнување по скали стануваат потешки. Луѓето може да имаат проблем со подигање на нозете и да станат посклони кон лизгање или паѓање.
Alzheimer’s Society предупредува дека деменцијата може да го промени начинот на кој комуницираме со околината, што го зголемува ризикот од сопнување и падови. Промени во одењето – како влечење на нозете наместо нивно подигање – можат да бидат ран знак.
Кога да се обратите на лекар?
„Појави како лизгање, сопнување и паѓање може да станат почести. Може да забележите дека лицето ги влече нозете наместо да ги крева додека оди“, велат експертите.
Ако некој има потешкотии при качување по скали и истовремено покажува други симптоми на деменција, препорачливо е да се закаже преглед кај матичен лекар. За поголема безбедност, се советува и адаптација на домот, како и вежби за сила и рамнотежа.
Симптоми што влијаат на менталните функции
NHS издвојува неколку клучни знаци на кои треба да се обрне внимание:
Потешкотии со меморијата
Проблеми со комуникацијата
Збунетост во однос на време и место
Потешкотии со донесување одлуки
Дополнително, Dementia UK посочува и други физички показатели.
Раното препознавање на овие знаци може значително да помогне во навремена дијагноза и подобро управување со состојбата.
