Во атмосферата над северната хемисфера во моментов се одвива силен метеоролошки процес кој во наредните недели би можел да донесе невообичаено големи разлики во температурите низ Европа. Станува збор за силно стратосферско затоплување кое предизвика промена на правецот на ветровите и буквално го подели поларниот вртлог на две јадра.
Ваквиот развој на настаните веќе почнува да влијае врз подолгорочните прогнози, а метеоролозите предупредуваат дека Европа би можела да доживее необична комбинација на потопли и постудени воздушни струења.
Поларниот вртлог е огромна зимска циркулација на воздухот која се формира над северната хемисфера и го опкружува Арктикот. Неговата главна улога е да го задржи студениот воздух во поларните области.
Метеоролозите разликуваат два негови дела – горен, стратосферски, и долен, тропосферски дел. Иако станува збор за ист систем, неговото влијание и сила се разликуваат во зависност од слојот на атмосферата.
Кога поларниот вртлог е стабилен и силен, студениот воздух останува заробен над Арктикот. Во такви услови Европа, како и поголемиот дел од Северна Америка, обично има поблаги зимски температури.
Но кога овој систем ќе се наруши, студениот воздух може да почне да се спушта кон средните географски широчини, што често доведува до нагли промени на времето.
Стратосферското затоплување го подели вртлогот
Актуелното нарушување е предизвикано од силно стратосферско затоплување, според Severe Weather Europe. Во горните слоеви на атмосферата над полот се формира силен антициклон, односно подрачје со висок воздушен притисок, кој буквално го расцепил поларниот вртлог на две одделни јадра.
Таквото сценарио се нарекува „split“ на поларниот вртлог и е релативно ретко.
За Европа тоа значи создавање област со висок притисок која во северните и делумно во централните делови на континентот ќе донесе потопли воздушни маси. Во исто време, јужните и југозападните делови ќе останат под влијание на понизок притисок и нешто постуден воздух.
Прогнозите за средината и крајот на март укажуваат на продолжување на ваквиот распоред. Едно јадро на поларниот вртлог ќе се помести кон Канада и североисточниот Атлантик, додека Европа ќе остане во зона каде што се судираат различни воздушни маси.
Резултатот би можел да биде многу необичен метеоролошки образец: северот и североистокот на континентот би можеле да имаат натпросечно топло време, додека југозападот и делови од Централна Европа би можеле да останат под влијание на постуден воздух.
Дополнително влијание ќе има и засилениот западен и северозападен воздушен тек над Атлантскиот Океан, кој ќе ги обликува временските прилики во Западна и Централна Европа, додека потоплиот воздух ќе се задржува на северот од континентот.
Ретка појава во рана пролет
Ваквата рана пролетна поделба на поларниот вртлог не е честа појава. Кога ќе се случи, може да предизвика големи температурни разлики меѓу одделни делови на Европа.
Токму затоа метеоролозите очекуваат дека претстојните недели ќе донесат исклучително динамични временски прилики, со големи контрасти меѓу потоплите и постудените делови на континентот.
