На денешен ден, 8 август 1943 година, во Скопје е родена Есма Реџепова Теодосиевска, една од најголемите македонски музички легенди и уметница чиј глас далеку ги надмина границите на Македонија. Во светски рамки беше позната како „Кралицата на ромската музика“, а зад себе остави богато музичко наследство и живот посветен на хуманоста. Во 2013 година ја доби престижната титула Национален уметник на Република Македонија.
Есма била петто од шесте деца на Чанија и Ибраим Реџепови и растела во скромно семејство во Скопје. Нејзиниот татко Ибраим ја изгубил едната нога во бомбардирањето на Скопје во април 1941 година, а за да го прехрани семејството работел како чистач на чевли. Уште како девојче, Есма му помагала на својот татко, а сиромаштијата ја принудила да чисти скали и прозорци во домовите на побогатите скопјани.
И покрај тешкото детство, песната била нераскинлив дел од нејзиниот живот. Уште како девојче имала прекрасен глас и ведар дух, пеела во театарска претстава, а потоа добила покана да учествува на меѓучилиштен натпревар во пеење во Сарај.
Средбата со Стево Теодосиевски ѝ го променила животот
Во 1957 година Есма победила на натпреварот и добила покани за соработка од Радио Скопје. Нејзиниот исклучителен талент го забележал и познатиот естраден уметник Стево Теодосиевски, кој дошол во домот на семејството Реџепови за да го убеди нејзиниот татко да ѝ дозволи да настапува со неговиот ансамбл.
Токму тогаш нејзиниот живот добил сосема поинаков тек. Есма му се приклучила на ансамблот „Теодосиевски“, а првите турнеи ги имала низ Македонија и другите републики на тогашна Југославија. Во 1961 година првпат настапила надвор од земјата, на двомесечна турнеја во Бугарија.
Професионалната соработка со Стево со текот на времето прераснала и во љубов. Двајцата се венчале во 1968 година и заедно изградиле живот во кој музиката заземала централно место. По три децении брак, смртта на Стево ги разделила.
Гласот со кој го освои светот
Од тие почетоци Есма изгради кариера што ја вброи меѓу најпрепознатливите музички имиња од Македонија. Настапуваше низ светот, пред многубројна публика и пред значајни личности, а нејзиниот впечатлив глас и темперамент ја направија препознатлива далеку над границите на земјата.
Во текот на својата богата кариера сними и објави повеќе од 580 песни и одржа повеќе од 22.000 концерти, од кои една третина беа од хуманитарен карактер. Со Ансамблот „Теодосиевски“ сними 108 синглови, 32 касети, 15 дискови, шест видеокасети и учествуваше во бројни телевизиски емисии.
Најмногу пееше на ромски и македонски јазик, но снимаше песни и на српскохрватски, турски, хебрејски, грчки и хинди. Нејзините песни зборуваа за љубовта, тагата и животот, а „Чаје Шукарие“ стана една од нејзините најпрепознатливи песни и своевидна химна на Ромите ширум светот.
Есма не беше само интерпретатор. Таа создаваше и свои песни и учествуваше во осмислувањето на сценските настапи. Со моќниот глас, темпераментот и впечатливата појава создаде препознатлив музички израз во кој се спојуваа ромската и македонската музичка традиција со различни балкански и ориентални влијанија.
Големата хуманитарка
Покрај музиката, Есма беше препознатлива и по својата хуманитарна работа. Голем дел од концертите во нејзината повеќедецениска кариера беа од добротворен карактер, а помагањето на другите стана нераскинлив дел од нејзината јавна приказна.
Есма немала свои биолошки деца, но со Стево се грижела за и одгледувала голем број деца, кои растеле и се школувале во рамките на ансамблот „Теодосиевски“.
Од девојчето кое растело во сиромашно семејство во Скопје, Есма стана уметница која настапуваше пред илјадници луѓе и едно од најпрепознатливите македонски музички имиња во светот.
Есма Реџепова почина на 11 декември 2016 година во Скопје, на 73-годишна возраст.
