Фиксниот план на оброци обезбедува чувство на сигурност и е прилично практичен во современиот, брз начин на живот. Го намалува времето за донесување одлуки, штеди време и го контролира внесот на калории. Но цревата не напредуваат во таква повторливост – тие напредуваат преку разновидност.
– Јадењето иста храна секој ден може да изгледа дисциплинирано и здраво. Многу луѓе се држат до таква повторлива исхрана бидејќи е лесна за организирање, предвидлива е и овозможува контролиран внес на калории. Но кога станува збор за цревата, монотонијата не е баш доблест. Цревата не се машина, тие се жив екосистем и реагираат на тоа што секојдневно им се дава – вели клиничката нутриционистка Чару Дуа.
Што ги прави цревата посилни?
Во дигестивниот тракт живее цревниот микробиом – огромна заедница од бактерии, габи и други микроорганизми. На секој тип микроорганизми му е потребен различен вид „гориво“.
– Човечкиот цревен микробиом, сложен екосистем од трилиони бактерии, габи и микроорганизми, во голема мера зависи од разновидноста во исхраната. Кога оброците премногу често се повторуваат, цревата остануваат без многу хранливи материи. Видовите влакна се разликуваат од растение до растение, исто како и природните соединенија како полифенолите. Кога тие недостасуваат, одредени корисни бактерии се намалуваат, додека други доминираат – објаснува Дуа.
Големиот јавно финансиран проект American Gut Project, посветен на истражување на човечкиот микробиом, открил нешто впечатливо. Луѓето кои јаделе повеќе од 30 различни растителни намирници неделно имале далеку поразновидна цревна флора од оние што јаделе помалку од 10. Едноставно кажано, разновидноста значи посилни и поадаптибилни црева.
Телото брзо се прилагодува, а тоа важи и за цревата. Тоа звучи корисно, но има и една замка.
– Јадењето иста храна постојано може постепено да ја намали отпорноста на микробите. Со текот на времето тоа може да се одрази на мали, но забележливи начини: забавена дигестија, почеста надуеност, запек или нередовна столица, па дури и намалена подносливост на одредени намирници. Дури и „здрава“ исхрана може да биде недоволна ако недостасува разновидност. Чинија со печено пилешко, ориз и варен зеленчук може да ги покрие протеините и калориите, но сепак да недостасува широк спектар влакна кои хранат различни микроби – истакнува Дуа.
Студија објавена во списанието Nature Microbiology ја поврзала поголемата разновидност на растителна исхрана со подобра активност на цревата и подобро метаболичко здравје.
Скриени предности на рутинската исхрана
Повторувањето сепак не е сосема лошо. Всушност, може да помогне на одредени начини. Како што вели нутриционистката, тоа ја олеснува контролата на калориите, го намалува заморот од донесување одлуки, ја поддржува доследноста во плановите за слабеење и помага во препознавање на нетолеранции на храна. За луѓе со брз распоред, стабилниот модел на оброци овозможува полесна организација на денот. Но клучниот проблем не е повторувањето во еден ден, ниту во една недела – туку повторувањето со месеци и години.
Малите промени прават голема разлика
Решението не е екстремна промена, туку внимателна разновидност.
– Одговорот не е хаос во исхраната, туку насочена разновидност. Тоа значи мали, но постојани промени: ротирајте житарки (ориз, просо, киноа…), менувајте зеленчук според сезоната, додавајте мешунки, вклучете ферментирана храна, користете билки, семки и јаткасти плодови во мали количини – советува Дуа.
Овие мали промени внесуваат нови влакна во цревата. Кога цревните бактерии ги разградуваат тие влакна, произведуваат масни киселини. Тие помагаат во намалување на воспаленијата и ја поддржуваат цревната слузница. А тоа е она што му прави добро на вашето здравје.
