Математиката и љубовта се два поима што на прв поглед не одат заедно. Сепак, научниците развиле формула што може да даде увид во потенцијалното траење на љубовната врска. Дали навистина е пронајдена „формула за љубов“?
Сите знаеме: љубовта е непредвидлива. Затоа идејата дека постои „формула на љубовта“ што може да објасни дали една врска ќе функционира хармонично е многу привлечна. Самата помисла дека емоциите можат да се разберат или дури и да се предвидат делува утешно – особено по неуспешни врски или лажни надежи.
Се поставува прашањето: како точно функционира оваа формула за љубов и може ли љубовта навистина да се пресмета?
Што е формулата на љубовта?
Кога зборуваме за формула на љубовта, станува збор за обид принципите на една врска да се претворат во бројки. Со ова се занимавало истражување спроведено од компанијата MSN, во кое математичари прашале околу 2000 мажи и жени што навистина им е важно во една врска – како што се сексот, желбата за деца или односот со свекорот и свекрвата, односно тестот и тештата.
Како функционира формулата во теорија?
Формулата ги опфаќа клучните варијабли на врската и на секоја ѝ дава одредена тежина со посебен фактор – што значи дека се земаат предвид во различен степен. Тоа вклучува, меѓу другото:
-секс и физичка интимност
-желба за деца
-улогата и значењето на роднините
-други секојдневни и идни прашања што често го одредуваат складот или конфликтите
Од сите овие фактори е создадена специфична формула што теоретски овозможува да се пресмета колку е една врска компатибилна – барем на хартија.
Формулата гласи:
L = 8 + 0.5Y – 0.2P + 0.9H_m + 0.3M_f + J – 0.3G – 0.5(S_m – S_f)^2 + I + 1.5C
На прв поглед звучи комплицирано, па затоа ќе ги поедноставиме поединечните варијабли:
L – резултат од љубовната формула, односно проценето траење на врската во години
Y – години познанство пред партнерите да станат пар
P – број на претходни партнери (вкупно за двајцата)
Hm – колку е искреноста важна за мажот (1–5)
Mf – колку е искреноста важна за жената (1–5)
J – колку е важен хуморот (збир од двете вредности)
G – колку е важен изгледот (збир од двете вредности)
Sm – колку е сексот важен за мажот (1–5)
Sf – колку е сексот важен за жената (1–5)
(Sm – Sf)² – квадратна разлика меѓу вредностите; колку е поголема разликата, толку е негативното влијание поголемо
I – колку е важен односот со свекорот и свекрвата, односно тестот и тештата (се собираат двете вредности)
C – колку се важни децата (вредностите се собираат)
Фасцинантно кај оваа формула е што покажува кои прашања луѓето навистина ги сметаат за клучни кога размислуваат за долгорочна врска. Воедно покажува и колку личните претстави за љубовта се поврзани со многу конкретни животни прашања – а не само со силни емоции.
Може ли навистина вака да се пресмета љубовта?
Со оваа формула може да изгледа како траењето на една врска навистина да може да се пресмета. Логично, тоа има смисла: колку две личности се послични во важни животни прашања, толку е поголема шансата за стабилност.
Сепак, формулата останува само модел – ништо повеќе од тоа. Таа го одразува само она што може да се изрази со бројки: приоритети, ставови и очекувања.
Сè друго што ја создава љубовта не е вклучено – хемијата, вистинскиот момент, личната историја и малите гестови во секојдневниот живот.
Затоа равенката може да укаже на одредени тенденции, но не нуди никаква гаранција.
Важно е да се напомене: ова не е научно ниту репрезентативно истражување. Изворот дури повеќе не е достапен на интернет. Сепак, формулата за љубов постојано се појавува во медиумите и во различни дискусии.
Што велат психолозите?
Психологот Џон Готман има сосема поинаков пристап. Тој не зборува за формула на љубовта, но неговите истражувања се толку прецизни што може со голема точност да предвиди дали една врска ќе остане стабилна – врз основа на одредени модели на однесување.
Неговите долгорочни студии со парови покажале дека судбината на врската не ја одредуваат големите конфликти, туку повторливите комуникациски модели. Односот меѓу позитивните и негативните интеракции е клучен – стабилните и среќни парови имаат во просек пет позитивни моменти на една негативна интеракција.
Особено критични се критикувањето, презирот,
одбранбениот став, повлекување од комуникацијата.
Ако овие модели се повторуваат често, веројатноста за раскинување значително се зголемува.
Истовремено, Готман нагласува колку е важна секојдневната наклонетост: паровите што реагираат на емоционалните сигнали на партнерот создаваат стабилна основа на доверба и поврзаност.
Накратко: не е важно дали партнерите се караат, туку како комуницираат, како ги решаваат конфликтите и дали секогаш наоѓаат пат повторно да се доближат еден до друг.
