Перзистентниот форамен овале (ПФО) претставува канал (залисток) меѓу десната и левата преткомора на срцето, кој нормално постои за време на феталниот развој, но по раѓањето треба спонтано да се затвори со првото вдишување. Кај одреден број луѓе овој отвор не се затвора целосно и останува таканаречен „перзистентен“ или „патентен“ форамен овале. ПФО е релативно честа појава и се среќава кај приближно 1 од 4 лица или кај 25 отсто од населението во светот. Во најголем број случаи ПФО не предизвикува никакви симптоми. Поради тоа, често се открива случајно при ехокардиографски преглед направен поради друга причина. Во ретки случаи ПФО може да биде поврзан и со намалена сатурација на кислород во крвта, односно хипоксемија, особено кога значителна количина крв го заобиколува белодробниот крвоток. Врската помеѓу ПФО и мигрената со аура е докажана, и е присутна кај 40 % до 60 % од поединци што страдаат од мигрена со аура.
Чести симптоми: Визуелни пречки (трепкачки светла, светли точки, привремени слепи точки), сензорни промени (вкочанетост или чувство на боцкање, како „иглички“, што обично започнува во едната рака и се шири нагоре по раката или кон лицето), проблеми со говорот и јазикот (тешкотии при јасно зборување, нејасен говор или потешкотии при наоѓање на вистинските зборови).
Дијагностика
Главниот метод за откривање на ПФО е ехокардиографијата (ултразвучен преглед на срцето). Со неа се прикажуваат структурата на срцето и движењето на крвта низ неговите шуплини. Се користи и доплер-ехокардиографија, со која може да се процени насоката и движењето на крвта меѓу преткоморите.
Особено важен е Транскранијален доплер или „bubble test“ – тест со физиолошки раствор и микромеурчиња. При ова испитување во вената се внесува стерилен физиолошки раствор со ситни воздушни меурчиња. Нормално, тие се задржуваат во десната страна на срцето и се филтрираат во белите дробови. Доколку се појават меурчиња во левата преткомора, тоа може да укажува на постоење на комуникација, како што е ПФО. Ова е целосно безопасен и безбеден тест.
Трансезофагијалната ехокардиографија се користи за докажување и одредување на димензиите на ПФО.
За проверка на евентуални компликации од постоење на ПФО, како емболија со мозочни удари, се прави магнетна резонанца на мозок. Сите пациенти со мигрена имаат потреба од магнетна резонанца на мозок и иследување за ПФО.
Третман (лекување) на ПФО
Најважно е да се нагласи дека поголемиот број лица со ПФО не бараат никаков третман. При случајно откриено ПФО асимптоматско и без компликации поврзани со него, не се препорачува третман со затворање. Кај внимателно избрани пациенти, особено кај лица со исхемичен мозочен удар без друга утврдена причина за истиот, може да се разгледува затворање на ПФО за намалување на ризикот од повторен мозочен удар. Одлуката не се носи само врз основа на фактот дека постои ПФО, туку по детална проценка од кардиолог и невролог и исклучување други можни причини за мозочниот удар.
Најчестата метода за третман е катетерско затворање на ПФО. Преку венски крвен сад, најчесто во пределот на препоната, се внесува тенок катетер што се насочува до срцето. Преку катетерот се поставува специјален уред (чадорче,) кој трајно го затвора отворот (каналот) меѓу преткоморите. Поретко се применува хируршко затворање, најчесто кога пациентот и онака треба да биде подложен на кардиохируршка операција поради друга причина (кардиолошки болести).
Во Клиника „Жан Митрев“ во 2025 година се направени 77 процедури затворање на ПФО со Оклудер протеза што процентуално значи 4,23 процедури на 100 000 жители годишно, тоа е во рамка на европски/светски стандарди за дијагностика и третман, односно, Клиника „Жан Митрев“ е водечки дијагностички и терапевтски центар во Македонија.
За закажување и информации јавете се на тел. 02/ 3091 484
Д-р Вилма Ампова Соколов
Специјалист по интерна медицина
Супспецијалист по кардиологија
